(Rosario Cruz-Lucero. Ang bayan sa labas ng Maynila. Ateneo de Manila University Press, Quezon City. 2007. 240 pages.) Ikaduha nako ning rebyu og libro sulod sa duha ka bulan. Pulos request ni Karl. Unsaon pagbalibad kang Karl? Unya, libro pa
DAKBAYAN SA DABAW (MindaNews/ 18 August)–Dugay na ko naintriga sa mga Manurigaw. Sa hay eskul pa ko sa Tagum, nakabati na kos mga estorya sa mga puti nga mga Mandaya dihas kabukiran sa Compostela. Dihang nagreserts ko mahitungod sa mga
DAKBAYAN SA DABAW (MindaNews/Agosto 14) – Human kang Magellan, nagpadalag laing ekspedisyon ang Espanya padulong sa Pilipinas nga gipangulohan ni Jofre Garcia de Loaysa niadtong Hulyo 1525. Pito ka caravel, mga dagkong barko nga de-layag, ug kapin 450 ka tawo
DAKBAYAN SA DABAW (MindaNews/3 Aug) – Unsa man ang resulta kon mag-uban sa usa ka proyekto ang duha ka tawo kinsa ang matag usa kanila naghupot og daghang talento?
DAKBAYAN SA DABAW (MindaNews/ 14 Hulyo)–Sa rekord sa mga Katsilang paring Recoleto nga nagmisyon sa Karaang Caraga sa mga tuig 1660-1670, ilang nahinabo ang uska “nasyon” nga ilang gitawag og Tagabalooy (Tagabalooyes o Tagabaloyes). Ang sentro sa misyon sa mga
DAKBAYAN SA DABAW (MindaNews/27 April) – Ang Cu Chi uska distrito nga usa ka oras ug tunga ang biyahe gikan sa Saigon, kapital sa kanhing Republic of South Vietnam. Dinhi nahimutang ang konektadong mga tunnel – 120 kilometro ang gitas-on
DAKBAYAN SA DABAW (MindaNews/Enero 14) — Kardo: “Wa jod ko magdahom, Pre, nga naa pay Don Quixote karong panahona.” Berto: “Don Quixote? Kinsa man na siya, Pre?” Kardo: “Wa pa ka kabati niya, Pre? Karakter na sa uska nobela nga
DAKBAYAN SA DABAW (MindaNews/19 November) — Hit. Dili hit nga kanta. Dili sab hit sa You Tube. Hit sa National Bureau of Investigation (NBI). Mao nay nahitabo nako niadtong Hunyo karong tuiga dihang mikuha kog NBI clearance para moaplay isip
DAKBAYAN SA DABAW (MindaNews/Oktubre 10) — Giagda ko mangukay nila Betty ug Tina sa uska dakong bodega sa mga ukay-ukay. Taymingon kuno namo ang bag-ong abot nga surplas gikan sa States. Pag-abot namo, daghang tawo na ang nakauna. Klase-klase gyod
DAKBAYAN SA DABAW (MindaNews/Agosto 31) — Dugay na ni nahitabo. Mga lima o unom na tingali ka tuig. Nagpiknik mi nila ni Betty ug Bubot sa Samal dihang giduolan mig Badjao sa among lamesa. Namaligya siyag mga alahas. Mga perlas
DAKBAYAN SA DABAW (MindaNews/Agosto 27) — Naghatag kog tok sa nasodnong komperensya sa National Archives of the Philippines nga gitigayon sa Grand Men Seng niadtong Agosto 9, 2011. Ang akong topic, “Records, Democracy, and Indigenous Peoples.” Dili na man unta
DAKBAYAN SA DABAW (Hunyo 10) — Daghang klaseng diktadura ang maobserbahan nato karon sa kalibotan. Naay diktadura sa uska tawo (nga suportado sa military), naay diktadura sa monarkiya kun hari, diktadurang militar, ug diktadura sa uska partido politikal. Naa pay
DAKBAYAN SA DABAW (MindaNews/Mayo 11) – Niadtong Hunyo 6, 1906, gi-asasineyt ang Amerkanong politico-military governor sa Distrito sa Dabaw nga si Lt. Edward C. Bolton sa Barangay Lacaron, lungsod sa Malita, Davao del Sur. Ang nagbuno kaniya mao si Mangulayon,
DAKBAYAN SA DABAW (Abril 15, 2011) — Nahimuot ko sa akong nabati kaniadto nga estorya mahitungod sa paagi sa mga tawo sa Tsina sa pagsumpo sa mga langgam nga nahimong peste sa ilang mga pananom. Morag sa ilang mga humayan
DAKBAYAN SA DABAW (MindaNews/12 Enero) – Makahinumdom ko sa estorya sa akong kadorm nga nakaadtog Taiwan sa tunga-tunga sa dekada 1960. Paskang purdoya kuno sa Taiwan. Ang buring didto modawat kunog bayad nga usa lang ka pirasong sabon nga humot!?
DAKBAYAN SA DABAW (Disyembre 29) — Kardo: “Panahon man sa Pasko karon, Pre, likayan nako ang mosaway. Mga maayong butang ang akong makita karong panahona. Gagmayng butang, gagmayng kalipay.” Berto: “Milagro kanang dako, Pre.” Kardo: “Ang unsa, Pre, ang dili
DAKBAYAN SA DABAW (Nobyembre 30) — Kapila na ko makaadto sa Thailand ug dili malikayan nga akong makomparar ang ilang kahimtang sa atong kahimtang. Sa una nakong pag-adto didto kapin napulo ka tuig na ang milabay, ang dolyar balor og
DAKBAYAN SA DABAW (Hulyo 20/MindaNews) — Si Donya Victorina maoy usa ka iladong karakter sa mga nobela ni Jose Rizal nga “Noli me tangere ug “El filibusterismo.” Sa paghulagway ni Rizal, gihimo siyang perpektong modelo sa colonial mentality. Sa pagbukas
DAKBAYAN SA DABAW (MindaNews/Hunyo 30)– Kinsa ang mga Bisayang magsusulat sa Dabaw? Kini ang pangutana nga gustong tubagon sa among reserts ni Satur Apoyon ug ako mahitungod sa kasaysayan ug katikaran sa literatura sa Dabaw. Sa pagkakaron ugod, ang nainila
DAVAO CITY (MindaNews/18 Hunyo) — Dihang giimbita ko sa kagamhanang lokal sa Santa Cruz, Davao del Sur nga maoy mahimong keynote speaker sa ilang selebrasyon sa ika-112 anibersaryo sa atong Adlaw sa Kaugalingnan, wala gyod ko mag-ukon-ukon sa pagdawat niini.
DAKBAYAN SA DABAW (MindaNews/17 Mayo) — Berto: “Tiaw mo na, mga Pare, 9 milyon lang gihapon ang nakuhang boto ni Erap? Wala ba tay nakat-onan sa atong kasaysayan?” Kardo: “Unsay buot nimong ipasabot, Pre? Mibotar ko kang Erap, noh.” Juan:
(Translation of a paper read in Cebuano at the 2009 International Conference, Philippine Political Science Association, with theme: “Reimagining the Nation-State: Consensus and Conflict on Sovereignty and Autonomy,” General Santos City, April 3-4 2009)
While in Manila for a conference two years ago, my writer friends and I talked about sundry things when the Mindanao issue cropped up. At that time, the terms Bangsamoro Juridical Entity (BJE) and Memorandum of Agreement on Ancestral Domain (MOA-AD) were just being floated around. But my Ilocano writer friend already had a definite position on it.
DAKBAYAN SA DABAW (MindaNews/17 Abril) — Dihang nasungkit sa Tsina ang paghost sa 2008 Olympics sa Beijing, daghang grupo ang naghimog plano aron mayagyag pag-ayo ang ilang isyu batok sa maong nasod. Duha ka init nga isyu mahitungod sa Tsina mao ang kahimtang sa Tibet ug ang kahimtang sa mga magsusulat sa Tsina.
DAVAO CITY (MindaNews/Marso 31) — Mao ni ang titulo sa libro sa mga mubong sugilanon ni Ma Jian, usa ka magsusulat nga Insek nga akong nahimamat sa International PEN Asia-Pacific Regional Conference nga gitigayon didto sa Hong Kong niadtong Pebrero 2-5 2007. Ang tema sa maong komperensya mao ang “Writers of the Chinese World,” diin ubay-ubay sab nga mga magsusulat nga banned sa Tsina ang nanambong. Kining libro (Ma Jian. 2007. Stick out Your Tongue. London: Vintage Random House. 90 pages) gi-ban sa Tsina niadtong 1987. Ang rason: ang libro kuno bastos ug malaw-ay ug nagadaot sa kadungganan sa mga Tibetan. Wala kuno gipakita sa magsusulat ang mga kalamposan sa iyang kapaisanong Tibetan aron mahimong mauswagon ug sibilisadong sosyalistang katilingban. Ang paglarawan kuno niini sa Tibet produkto lamang sa iyang imahinasyon ug kawili sa sex ug kwarta.
DAKBAYAN SA DABAW (MindaNews/Oktubre 9) – Bisag ikaduhang semana na sa Oktubre, nag-awas lang gihapon ang daghang prutas sa kadalanan sa Dabaw. Durian, rambutan, lansones, mangosteen! Unta magnihit na ning mga prutasa sa paghinapos sa Setyembre, apan hangtod karon, bagsak presyo pa gihapon ang mga prutas, sa dakong kalipay sa mga Dabawenyo!
Berto: “Wow, Pre, nagkasadya ning drama mahitungod sa padanglog sa NBN, sa? Nagkabistohan na! Naa nay nataktak!”
DAKBAYAN SA ZAMBOANGA (MindaNews/ Hulyo 9) –Mao na lang ni ang mga linyang mahinumdoman nako sa kanta: “No te vayas, no te vayas a Zamboanga…” (Don’t you go, oh, don’t you go/ To far Zamboanga.) Usa kini ka folksong. Namugna kaha ni sa panahon pa sa mga katsila? Kamatikdan sa bersyong ingles nga ang Zamboanga giisip nga usa ka lugar nga layo kaayo. Sa akong imahinasyon, akong makita ang usa ka dalaga sa Luzon nga naghangyo sa iyang uyab (usa ka sundalo?) nga dili moadto sa Zamboanga kay basin unyag malimtan siya sa dayon. Romantiko, sa?
Kardo: “Pre, pilay kita nimo sa eleksyon?”
Berto: “Unsay kita?”
Kardo: “Kita, as in ganansiya. Unsa god ka, Pre, uy! Mora man kag di karaan.”
Berto: “Aw, abi nakog unsa. Nagcampaign manager diay ka, o coordinator sa usa ka politiko?”
Kardo: “Sus, hago ra na, Pre. Gibaligya nako ang akong boto! Naka singko mil ko!”
Berto: “Unsa, singko mil? Singko mil na kada boto karon? Di ba kasagara 500 pesos ra?”
DAKBAYAN SA DABAW (Enero 8/MindaNews) — Karaang rituwal sa nagkalain-laing tribu sa Pilipinas ang magpadugo matag adunay importanteng okasyon. Hangtod karon sa daghang mga tribu, ang pagtanom ug pag-ani moagi gyod og rituwal sa padugo. Kining rituwal sa padugo usa ka halad aron mohangyo og pabor ngadto sa hingtungdang diwata o kaha aron magpasalamat sa mga kabulahanan nga gihatag sa diwata.
